ⓒ Fotolia
© Cetus Baudevelopment GmbH

Houtconstructie en houtbrandbeveiliging

HOUT GROEIT IN NIEUWE HOOGTEN – WIJ BIEDEN GESCHIKTE OPLOSSINGEN VOOR BRANDBEVEILIGINGG

Hout wordt weer populairder als materiaal. Dit geldt ook voor gebouwen met meerdere verdiepingen. Maar hoe zit het met het risico op brand?

 

Bouwen met hout is al verschillende jaren in opkomst. Ongeveer 15 procent van de nieuwe gebouwen in Midden-Europa is tegenwoordig geheel of grotendeels van hout gemaakt. Houten huis – dat klinkt gezellig: men denkt gelijk aan kleurrijke huizen in Zweden, van berghutten, die schuilen voor geweldige vergezichten.

Hout is een integraal onderdeel van moderne, stedelijke en architectuur met meerdere verdiepingen. Want houtbouw is niet alleen booming, het groeit ook letterlijk steeds hoger. Het hoogste houten huis ter wereld, de HoHo Vienna, zal dit jaar worden voltooid met zijn 24 verdiepingen. HoHo overtreft al plannen voor de middellange termijn: prominente projecten zoals de Oakwood Tower in Londen en de River Beech Tower in Chicago worden de eerste houten wolkenkrabbers ter wereld. Als alles volgens plan verloopt, zullen beide objecten tegen 2030 een adembenemende 80 verdiepingen in de lucht bereiken.

Deze tot nu toe onbereikbare hoogten in hout kunnen eenvoudig worden geïmplementeerd met nieuwe technologieën – bijvoorbeeld lichtgewichte, maar stabiele multiplexplanken. Maar zelfs afgezien van deze grote voorbeeldobjecten, is hout, een millennium-oud materiaal, ook erg interessant in woongebouwen met meerdere verdiepingen. Het sleutelwoord is hier: stedelijke aanpassing.

© RLP-Rüdiger Lainer und Partner, Schreinerkastler

Hout als bouwmateriaal: klimaatvriendelijk en perfect in de verdichting van stedelijke gebieden

Bovenal zijn we de huidige renaissance van dit oude, nieuwe materiaal verschuldigd aan de toenemende vraag naar duurzame oplossingen die ook de hoognodige klimaatbescherming ondersteunen. Het bouwmateriaal hout biedt in dit opzicht verschillende voordelen: een duurzame, regionale houtteelt zorgt ervoor dat er altijd voldoende bouwmateriaal bij de hand is. Tegelijkertijd bindt hout tijdens zijn levensduur grote hoeveelheden CO2. Zelfs energiezuinige huizen profiteren van het bouwmateriaal. De gelaagdheid van meerdere houten wanden samen zorgt bijvoorbeeld voor een uitstekende isolatie. Houten vloeren en wanden hebben een lage thermische geleidbaarheid en zorgen voor een relatief laag warmteverlies.

Critici beweren vaak dat de levensduur kort is, maar de oudste houten huizen, meer dan 600 jaar oud, weerleggen dit argument voldoende.

 

Duurzaamheid van houtvoorraden

Terwijl 13 miljoen hectare bos elk jaar wereldwijd wordt vernietigd, vormt Europa de positieve tegen-trend: de bosgrond groeit elk jaar langzaam maar gestaag met 0,4 procent.

Daartoe heeft de EU in de periode 2007-2013 projecten ter bescherming van het milieu uit het LIFE-programma ter waarde van meer dan 2 miljard euro gefinancierd.

Niet alleen de middelen, maar ook de leefruimte wordt steeds minder. Vanwege de groeiende bevolking en de toenemende verstedelijking, moeten we snel antwoorden vinden op de vraag hoe meer leefruimte kan worden gecreëerd op een beperkt en feitelijk al volledig bebouwd gebied.

Een consistent antwoord op het probleem is verdichtend bouwen. Dit betekent het maken van nieuwe appartementen op of tussen bestaande structuren. De centra van Europese steden zijn al zwaar geconcentreerd: de enige richting is omhoog. Maar het opnieuw opbouwen van bestaande gebouwen is een complexe aangelegenheid – vooral wat betreft statica. Hout heeft een doorslaggevend voordeel ten opzichte van solide bouwmethoden. In vergelijking met hoogbouw van beton of steen zijn houten constructies lichter, maar net zo stabiel. Bovendien kunnen ze snel, relatief eenvoudig en stofvrij worden opgesteld. De levenskwaliteit van de bewoners bij een bouwplaats voor verdichtend bouwen wordt dus nauwelijks beïnvloed.

Verstedelijking in Europa

72% van de Europese bevolking woont in stedelijke gebieden en dit aantal neemt momenteel toe. De hoogste groei wordt echter niet geregistreerd in de grote steden, maar in de omliggende buitenwijken en satellietsteden.

In de meeste gevallen vindt verdichting niet plaats in de kleinste ruimtes in de stad, maar als een ontwikkeling van de randbebouwing. Maar de politiek gaat er tegenin. De EU wil de nieuwbouw op grondstukken tegen 2020 verminderen van 129 hectare per jaar naar 30.

 

© Cetus Baudevelopment GmbH

Mileuvriendelijk, maar brandgevaarlijk? Nee, want hout brandt “veilig“

De hoogte in met hout: dat klinkt architectonisch interessant en onvermijdelijk voor de noodzakelijke stedelijke verdichting. Voor veel bouwers wordt ook het beeld van een fatale brandval in het hoofd gecreëerd. In feite is deze beoordeling, rekening houdend met de huidige bouwmethoden, maar een misvatting. Want zoals een wijsheid van de brandweer zegt: hout brandt veilig. Wist u bijvoorbeeld dat brandweerlieden liever een houten gebouw dan een stalen gebouw blussen? Staal bezwijkt in het geval van een brand namelijk plotseling en niet te overzien. Het bezwijken van een houten constructie is voorspelbaar en zoveel voorspelbaarder dan andere materialen.

 

“Gebouwen gemaakt van beton of staal zijn in tegenstelling tot houtconstructies bij een brand blootgesteld aan een groter risico. Het beton wordt warm, het water in het beton verandert in stoom en dan springen er betondelen af. De wapening wordt blootgelegd en de stevigheid neemt af. Onder de druk van gewapend beton leidt dat met waarschijnlijkheid tot het instorten van het gebouw. Houten gebouwen gedragen zich bij een brand anders. Hout wordt langzaam van buiten naar binnen door het vuur verbrandt, Daardoor is de draagkracht van houtconstructies langer gewaarborgd, zodat de structuur niet plotseling ineenstort.“

Lukasz Wagner, Business Development Manager Fire Stop in Polen

Dit komt omdat hout een bekende brandsnelheid en brandtemperatuur heeft en houtcomponenten een relatief hoge brandwerendheid hebben. Hout brandt relatief langzaam en geleidt de warmte niet goed. Op deze manier blijven houtcomponenten lange tijd vormstabiel. Bovendien zorgt het verkolen van het brandende hout op het oppervlak voor een beschermende laag, die bovendien de verbranding van het materiaal vertraagt. Dit komt ook tot uitdrukking in de Europese classificaties: hout wordt altijd hoogstens beschouwd als “normaal ontvlambaar”. Dus hout heeft zijn kwaliteiten – zelfs op het gebied van brandbeveiliging. Het voedt ook de interesse van de industrie. Het onderwerp inkapseling van houtmaterialen wordt bijvoorbeeld in veel onderzoeksprojecten zeer nauw onderzocht.

Helaas bieden Europese bouwvoorschriften deze relatief veilige brandprestaties nog niet met algemene brandveiligheidsnormen. En omdat brandveiligheidsverordeningen alleen van toepassing zijn op gebouwen met meerdere verdiepingen, zijn het de innovatieve projecten op het gebied van verdichting en houtbouw die last van dit hiaat hebben.  

© Milestones

Oplossingen ondanks ontbrekende normen?

Brandbeveiliging in houtconstructies met meerdere verdiepingen is tegenwoordig nog steeds wat complexer dan in een klassieke solide constructie: dit is niet te wijten aan een brandgevaar als gevolg van het materiaal zelf, maar aan het ontbreken van goedgekeurde producten en normen.

Oplossingen moeten daarom individueel worden gevonden – en daarvoor heeft u een partner nodig die zich flexibel en kundig kan aanpassen aan de vereisten van een gebouw. Kansen zijn er genoeg: van speciale gipsplaten, die het brandgedrag van houten wanden vertragen in aanvulling op speciale afdichtingen tot buizen en kabelwartels die geschikt zijn voor houtconstructies. Dit zijn bijvoorbeeld brandwerende schuimen en coatings, manchetten of stenen.

Maar zelfs in de planningsfase van een houten gebouw zijn er altijd veel factoren om te overwegen. Welke producten zijn geschikt voor houten gebouwen en kunnen ze worden geïntegreerd in een virtueel bouwproject? Welke producten naast de brandbeschermingsproducten minimaliseren het risico voor de bewoners, maar ook voor de exploitanten of eigenaren van het huis?

Het Freilager Zürich, het Skaio houten hoogbouwhuis in Heilbronn of de Haute Amsterdam bewijzen dat veilige brandveilige oplossingen voor houten gebouwen te vinden zijn. Naast op maat gemaakte, creatieve oplossingen, zijn nu normen en goedkeuringen vereist. Dan staat niets een veel groter gebruik van hout, zelfs in stedelijke bouw meer in de weg.

© Hertha Hurnaus

Hilti in brandbeveiliging van houtconstructies

Geteste brandbeveiligingssystemen

Om zeker te zijn dat brandbeveiligingsoplossingen de verspreiding van vuur in andere delen van het gebouw daadwerkelijk kunnen voorkomen of vertragen, moeten ze grondig worden getest op een groot aantal verschillende eigenschappen. Het materiaal van het product moet niet alleen zelf vlamvertragend zijn, maar ook bijvoorbeeld gevaarlijke gassen die ontstaan bij een brand in de nevenruimte effectief afdichten.

 

Rookgas vertegenwoordigt het grootste gevaar voor leven en lichaam in geval van brand

Dit omvat natuurlijk ook de dampen, wat helaas in de meeste gevallen de reden is waarom mensen in branden sterven. Ze verspreiden zich met 15 tot 100 meter per seconde, beperken het zicht en roven letterlijk de slachtoffers van de adem. Daarom worden alle Hilti-brandbeschermingsproducten getest op hun rookgasdichtheid in het brandtesthuis van Aventis. Het is gebaseerd op een testnorm die in de luchtvaart wordt gebruikt om het gezondheidsrisico te beoordelen van het reageren op brandbeschermingsproducten.

Omdat het in geval van brand ook tot explosies kan leiden, onderwerpt Hilti geselecteerde brandbeschermingsproducten ook aan explosietests, waarbij wordt bepaald of de beschaduwing een “plotselinge overdruk” is, dat wil zeggen bestand is tegen een drukgolf van 0,5 tot 2 bar.

Brandwerendheid

De tijd dat een element bestand is tegen vuur, zonder zijn functie, b.v. zijn draagvermogen, te verliezen. De 3 belangrijkste criteria:

Belastbaarheid: meting van de structurele stabiliteit van een element bij brand

Vlamscherm resp. ruimte-afdichting: meting van het vermogen van een element om de doorgang van gassen en vlammen in het geval van brand te voorkomen

Isolatie: meting van het isolatievermogen van een element, d.w.z. de tijd waarin de afgewende kant van het element een omgeveningstemperatuur van +180° C niet overschrijdt

Wir bieten Ihnen sichere, zugelassene Lösungen für brandsichere Durchführungen in Holz – vom Brandschutzstopfen bis zur Brandschutzhülse

Wij bieden u veilige, goedgekeurde oplossingen voor brandveilige doorvoeren in hout – van brandbeveilingspluggen tot brandbeveiligingsmanchetten

Naar product

Droog werken met Hilti brandbeveiligingsstenen elimineert het risico op besmetting

Naar product

Droog werken met een grotere prefabricatiediepte met de Hilti brandbeveiligingsmanchetten

Naar product

Of het nu gaat om verwarmings- of drinkwaterinstallaties, Hilti biedt geteste oplossingen in gelamineerde houtconstructies

Naar product

 

Brandbare rioolbuizen worden betrouwbaar afgedicht met het 2015 brandwerende product – de eindeloze manchet van Hilti

Naar product

Geteste oplossing voor elektrische toepassingen of combi-isolatie in kruisvormige gelamineerde houtconstructie

Naar product

Dit vindt u misschien ook interessant:

 

Hilti Software: Firestop Documentation Manager

Aanvaardbare brandbeveiligingscertificaten, foutloos en efficiënt

… verder lezen

 

 

Meer weten over de Hilti BIM aanpak?

Digitalisering – een gemeenschappelijk project

… verder lezen

 

 

BIM-2-field en bedieningselement PLC 400

Digitale planning gemakkelijk gemaakt

… verder lezen